Het Caledonian Canal verbindt de westkant van Schotland met de noord-oostkant, op één van de twee plaatsen waar Schotland op z’n smalst is. Het is voltooid in 1822, is 50 nautische mijlen lang, maar “slechts” 22 mijl daarvan is door mensenhand aangelegd. De rest gaat door natuurlijke meren (“lochs”). In het kanaal liggen 29 sluizen om het hoogteverschil tussen zee en het hoogst gelegen loch te overbruggen. Tot zo ver de tamelijk zinloze statistieken.

We hoeven niet per-se door het kanaal, we kunnen ook langs de noordkant om Schotland heen, maar die route is langer en vergt meer planning, vanwege veranderlijk en mogelijk onstuimig weer en sterke getijdestromen. Verder lijkt het ons ook wel gewoon leuk het Caledonian Canal een keer door te varen, al is het alleen maar voor de verandering en omdat het kan.

Bij Fort William is de ingang van het kanaal. Daar ligt de Trap van Neptunus. “Neptunes Staircase” (laat het verzinnen van namen maar aan de Britten over) bestaat uit een aaneenschakeling van 8 sluizen die je in één keer zo’n 20 meter omhoog brengen. Het hele proces duurt zo’n 1,5 tot 2 uur. In Nederland is één sluis soms al een toeristische attractie, 8 sluizen zijn dat zeker. Dus zijn er hier ook voldoende toeschouwers om in de weg te lopen en te “helpen”. Nee, meneer, laat dat lijntje nog maar even zitten, de deur is nog niet open. Nu is het ook wel indrukwekkend, 8 van die sluizen, niet in de laatste plaats omdat de sluiswachters het water maar gewoon over de sluisdeuren laten stromen, want waarom zou je het niveau in de volgende sluis moeizaam regelen al het vanzelf ook gebeurt?

Het varen over het kanaal is op zich grappig, vooral omdat je vanuit je boot een mooi uitzicht hebt, niet alleen op de prachtige heuvels boven je maar vooral ook over de heuvels onder je. Het hoogste punt is ongeveer 35 meter boven zeeniveau. Dat lijkt niet veel, maar een gemiddeld zeegaand zeiljacht begint dan toch wel ongeveer hoogteziekteverschijnselen te krijgen.

Ongeveer halverwege het kanaal ligt Fort Augustus. Daar herhaalt het sluizenspel zich, maar nu naar beneden. Fort Augustus is wat onze overtuiging betreft een echte “tourist trap”. We ervaren Schotland daar zoals het je je voorstelt: koud en kletsnat, maar desondanks zijn er nog meer toeristen om in de weg te lopen dan in Fort William. Met busladingen vol laten ze zich hier naar toe brengen. Dat is dan vooral te danken aan het feit dat het kanaal na Fort Augustus uit komt in Loch Ness. Je weet wel, die sloot waarvan een Schot met teveel goede whisky achter zijn kiezen ooit verzonnen heeft dat daar een beestje zou zwemmen. Het is onwaarschijnlijk knap hoe de Schotten tot op de dag van vandaag in staat zijn om dit fenomeen, dat we tegenwoordig op grond van het ontbreken van enig wetenschappelijk bewijs zouden bestempelen als “total fake news”, uit te buiten. In Fort Augustus ademt werkelijk alles “monster”, “Nessie” en “Loch”, al dan niet in combinatie. En aan de andere kant van Loch Ness, in Dochgarroch, is het mogelijk nog knapper. Daar laten de toeristen zich met busladingen vol naar toe brengen en daar is behalve een zeer luxe “Loch Nessie” bezoekerscentrum met merchandise een restaurant en de mogelijkheid boottochten te maken over Loch Ness echt helemaal niets.

Inverness is het einde van het kanaal (of het begin). Daar ligt nog zo’n sluizentrap. Het is heel aardig weer, maar geen toerist te bekennen. Nou ja, het zijn ook maar 4 sluizen, eigenlijk niet meer dan een keukentrapje.

Het doorvaren van het Caledonian Canal was alles bij elkaar best een leuke ervaring en de omgeving is bij tijden indrukwekkend. We hebben Loch Ness heerlijk overgezeild. We vragen ons af waarom we dat laatste bijzonder vinden. Behalve dat het best een mooi meer is komen we toch tot de conclusie dat het mede komt omdat het Loch Ness heet.
Shit, zijn we er toch ingetrapt …